Tần Thủy Hoàng
Doanh Chính, vua nước Tần, người thống nhất Trung Hoa năm 221 TCN và tự xưng "Thủy Hoàng đế" — hoàng đế đầu tiên.
Doanh Chính lên ngôi vua nước Tần năm 246 TCN khi mới 13 tuổi. Trong khoảng mười năm (230–221 TCN), Tần lần lượt diệt sáu nước Hàn, Triệu, Ngụy, Sở, Yên, Tề, chấm dứt thời Chiến Quốc. Ông tự xưng Thủy Hoàng đế — hoàng đế đầu tiên — mong ngôi báu truyền tới muôn đời.
Nhà Tần thống nhất chữ viết, tiền tệ, đo lường, cả khoảng cách trục xe; chia nước thành quận huyện; mở đường sá, đào kênh, và nối dài Trường Thành. Bộ máy cai trị dựa trên tư tưởng Pháp gia: luật nghiêm, thưởng phạt nặng, có chế độ liên tọa — một người phạm tội, cả nhà hoặc cả nhóm hàng xóm có thể chịu tội theo.
Sử cũ chép các sự kiện "đốt sách" (213 TCN) và "chôn nho sĩ" (212 TCN); quy mô và chi tiết của việc "chôn nho sĩ" hiện vẫn được giới sử học bàn luận. Lăng mộ của ông ở Ly Sơn (Thiểm Tây) với đội quân tượng binh mã đất nung được phát hiện năm 1974.
Tần Thủy Hoàng mất năm 210 TCN trong một chuyến tuần du. Năm sau (209 TCN), Trần Thắng, Ngô Quảng cùng đoàn phu đi đồn thú bị kẹt mưa, lỡ hạn — mà theo lời Sử ký, lỡ hạn thì bị chém — bèn nổi dậy, mở đầu làn sóng khởi nghĩa. Năm 206 TCN nhà Tần sụp đổ, chỉ qua hai đời hoàng đế.
- Tư Mã Thiên, Sử ký — Tần Thủy Hoàng bản kỷ; Trần Thiệp thế gia
- Derk Bodde, “The State and Empire of Ch’in”, The Cambridge History of China, tập 1 (1986)
- Wikipedia: Qin Shi Huang