Tết ông Công ông Táo (23 tháng Chạp)

Theo tín ngưỡng dân gian Việt Nam, Táo quân là vị thần bếp, cai quản việc trong nhà. Truyện cổ kể Táo quân gồm "hai ông một bà": người vợ và hai người chồng (chồng cũ, chồng mới) vì thương nhau mà cùng chết trong đống lửa, được Ngọc Hoàng phong làm thần bếp. Vì thế lễ cúng thường có hai mũ đàn ông và một mũ đàn bà bằng giấy.

Ngày 23 tháng Chạp, Táo quân lên chầu trời, tâu với Ngọc Hoàng mọi việc tốt xấu của gia đình trong năm. Các gia đình làm mâm cúng tiễn, đốt vàng mã, và ở nhiều nơi (nhất là miền Bắc) mua cá chép sống để cúng rồi thả ra sông, hồ — cá chép được tin là sẽ hóa rồng làm phương tiện đưa Táo quân về trời. Đến chiều 30 Tết, gia đình làm lễ đón Táo quân trở về.

Một số địa phương, nhất là ở miền Nam, cúng Táo quân mà không có tục thả cá chép. Ngày nay, nhiều nơi khuyến cáo người dân thả cá đúng chỗ, không thả kèm túi ni lông, để giữ sạch sông hồ. Cũng có chuyện người giăng lưới vớt lại cá vừa thả để bán tiếp — một cảnh vừa buồn cười vừa buồn.

Hình ảnh Táo quân "lên chầu trời báo cáo" còn được dùng trong chương trình hài Táo quân phát sóng đêm giao thừa trên truyền hình từ đầu những năm 2000.